Wie zoekt naar een zwembad zonder chloor, komt al snel zoutelektrolyse, hydrolyse, UV en actieve zuurstof tegen. Ze worden allemaal als alternatief voor chloor aangeboden, maar in de meeste van die zwembaden zit gewoon chloor. Een zoutwaterzwembad en een hydrolysezwembad maken het zelf via elektrolyse, een UV-installatie heeft het als achtervang nodig en actieve zuurstof werkt meestal samen met een kleine hoeveelheid chloor. Een echt chloorvrij zwembad, zonder chloor in welke fase van de waterbehandeling ook, is een andere categorie. En die is haalbaar voor nieuwbouw én voor een bestaand zwembad.
De term wordt ruim gebruikt, en dat maakt het kiezen van een systeem lastig. In de praktijk zijn er drie niveaus.
Minder chloor. UV-installaties en behandelingen met actieve zuurstof (persulfaat) verlagen de hoeveelheid chloor die nodig is, maar halen die niet weg. Dat is een chloorarm zwembad, geen chloorvrij zwembad.
Chloor dat ter plaatse wordt gemaakt. Een zwembad met zoutelektrolyse zet opgelost keukenzout met een elektrolysecel om in chloor. In het water zit dan vrij chloor in dezelfde orde van grootte als in een zwembad waar chloor wordt gedoseerd. Dezelfde chlooramines ontstaan, en ook rode ogen en een geïrriteerde huid blijven mogelijk. Zoutwater en chloorvrij zijn geen synoniemen, ook al wordt dat vaak anders verteld.
Echt nul chloor. Biologische filtratie met levende micro-organismen, zoals Mineral+Biome® van Origin Aqua, houdt het water zuiver door ziekteverwekkers de voedingsstoffen te ontnemen die ze nodig hebben: fosfaat, stikstof en koolstof. Er wordt in geen enkele fase een desinfectiemiddel toegevoegd of aangemaakt. Het resultaat is helder mineraalwater van bronkwaliteit dat zacht aanvoelt en niet naar zwembad ruikt.
Stapt u over vanwege prikkende ogen, een droge huid, de lucht in uw binnenzwembad of omdat u gewoon liever chemievrij water wilt? Dan is het verschil tussen deze drie niveaus precies het verschil dat telt.
De meest genoemde redenen zijn heel tastbaar: rode ogen na het zwemmen, een droge of jeukende huid, zwemkledij die verbleekt en een chloorgeur die uren later nog in het haar zit. Die effecten komen vooral van chlooramines, stoffen die ontstaan wanneer chloor reageert met zweet, huidschilfers en zonnecrème. Zonder chloor ontstaan er geen chlooramines.
Bij een binnenzwembad speelt nog iets anders. Chlooramines, en vooral het vluchtige trichlooramine, komen in de lucht van de zwembadhal terecht. De scherpe ‘zwembadgeur’ en de prikkel in keel en ogen die veel binnenzwemmers normaal zijn gaan vinden, komen daarvandaan. Haalt u het chloor weg, dan verdwijnt die bron.
Daarnaast willen steeds meer eigenaars van een privézwembad water dat bij hun levensstijl past: geen geur, geen prikkende ogen, water dat anders aanvoelt dan in een openbaar bad. Zwemmen wordt dan een dagelijks moment voor uzelf, in plaats van iets dat u achteraf moet afspoelen.
Wie weet wat elk alternatief voor chloor werkelijk doet, weet ook wat hij ervan kan verwachten.
Zoutelektrolyse. Vaak aangeprezen als natuurlijk of chemievrij, maar dat klopt niet. De elektrolysecel maakt chloor in het zwembad zelf. U zwemt in gechloord water; alleen de manier waarop het chloor erin komt is anders, niet de chemie. Twijfelt u tussen zout of chloor? Lees dan eerst of zoutwaterzwembaden echt chloorvrij zijn. Denkt u eerder aan een natuurzwembad of zwemvijver, een heel andere manier van bouwen, dan helpt ons overzicht natuurzwembad of zwemvijver.
Hydrolyse. Een variant van zoutelektrolyse die met een lager zoutgehalte werkt. Ook hier wordt in de cel chloor gemaakt, als natriumhypochloriet. Minder zout in het water betekent dus niet: geen chloor.
UV-installatie. Ultraviolet licht doodt bacteriën in het water dat door de UV-kamer stroomt en verlaagt het chloorverbruik flink. Maar UV werkt alleen in die kamer. Het water in het bassin zelf heeft nog altijd een restgehalte chloor nodig. UV op zichzelf is een aanvulling op chloor, geen vervanging.
Actieve zuurstof en ozon. Sterke oxidatiemiddelen die organisch materiaal afbreken en de chloorbehoefte verlagen. Ze helpen het chloorgehalte omlaag te brengen, maar niet naar nul. Beide vragen nauwkeurig doseren en worden meestal gecombineerd met een kleine hoeveelheid chloor.
Biologisch zwembad met levende filtratie (Mineral+Biome®). Hier wordt geen desinfectiemiddel toegevoegd of aangemaakt: geen chloor, geen zout en geen koper. Het systeem houdt het water zuiver door fosfaat, stikstof en koolstof uit het water te halen, de voedingsstoffen die ziekteverwekkers en algen nodig hebben om te groeien. Zonder die voeding krijgen bacteriën en algen geen kans. Een UV-stap zit in elk systeem. Meer over de wetenschap erachter leest u op onze pagina over zwembadfiltratietechnologie.
Een zwembad zonder chloor?
Mineral+Biome® houdt het water biologisch zuiver, zonder chloor, broom of zout. Vertel ons over uw zwembad, nieuwbouw of bestaand, en wij laten u weten of het past.
Ja. Dat is voor veel eigenaars het belangrijkste antwoord, want ze gaan ervan uit dat overstappen op een zwembad zonder chloor een flinke verbouwing betekent. Dat is niet zo.
Mineral+Biome® wordt in 1 tot 2 dagen in een bestaand zwembad geïnstalleerd. De leidingen naar het bassin blijven zitten. Er is geen bouwkundig werk aan het bassin nodig en er hoeven geen leidingen te worden verlegd. U kunt dezelfde dag weer zwemmen; de biologie heeft 6 tot 8 weken nodig om volledig in balans te komen.
Wie nu chloor, stabilisator, pH-correctie, algicide en chloorshocks koopt, merkt het verschil meteen: desinfectiemiddelen zijn niet meer nodig. Ook het energie- en waterverbruik ligt 50 tot 70 % lager dan bij een zwembad met chloor of zout.
Daarmee is een upgrade een reële optie voor iedereen met een gewoon gechloord zwembad, niet alleen voor wie nieuw bouwt. Hoe zo’n ombouw in de praktijk verloopt, leest u in een bestaand zwembad chemievrij maken.
Een terechte vraag, en het antwoord hangt volledig af van het systeem. Een zwembad zonder waterbehandeling is niet veilig. Een zwembad met een goed ontworpen biologisch filtersysteem houdt het water zuiver op een andere manier: niet door een desinfectiemiddel te doseren en de concentratie, de bijproducten en de reactie met zwemmers te beheersen, maar door ziekteverwekkers de voedingsstoffen fosfaat, stikstof en koolstof te ontnemen.
Mineral+Biome® is ontwikkeld door microbiologen en is sinds 2010 in gebruik. De werking van de biologische filter is onderzocht in peer-reviewed onderzoek, gepubliceerd in npj Clean Water (Nature Portfolio, 2022): in laboratoriumproeven werd tot 99,9 % van de testbacteriën binnen 24 uur verwijderd, met alleen biologische filtratie en zonder desinfectiemiddelen. Het resultaat is chemievrij zwembadwater dat helder is, zacht aanvoelt en geen chloorgeur heeft.
Een buitenzwembad heeft baat bij werken zonder chloor. Een binnenzwembad nog meer. Buiten waaien chlooramines weg; in een zwembadhal blijven ze hangen.
Iedereen die weleens in een overdekt openbaar zwembad heeft gezwommen, kent het: een scherpe geur bij het binnenkomen, prikkende ogen tijdens het zwemmen en een kriebel in de keel na een lange sessie. Dat komt door chlooramines in de lucht, niet door het chloor zelf. Voor overdekte openbare zwembaden in Vlaanderen legt VLAREM II daarom een richtwaarde van 300 µg/m³ en een grenswaarde van 500 µg/m³ trichlooramine in de lucht vast.
Een privébinnenzwembad bij uw eigen woning valt buiten die regels. U bepaalt daar zelf hoe het water en de lucht zuiver blijven. Zwemt u dagelijks, of zwemmen er vaak kinderen, dan maakt lucht zonder chlooramines een merkbaar verschil.
Praat met ons over een chloorvrij zwembad
Gratis advies van een team dat zelf geen zwembaden bouwt. In België installeren we rechtstreeks en via partners.
Dat hangt af van wat u wilt bereiken. Zoutelektrolyse, hydrolyse, UV, ozon en actieve zuurstof verlagen het chloorgebruik of maken het chloor zelf, maar werken bijna altijd nog met chloor in het water. Wilt u echt geen chloor, dan is biologische filtratie zoals Mineral+Biome® het alternatief: die haalt fosfaat, stikstof en koolstof uit het water, zodat bacteriën en algen geen voeding meer vinden.
Met een systeem dat het water zuiver houdt zonder desinfectiemiddel. Bij Mineral+Biome® doen bacteriën in de filter dat werk, met een UV-stap als tweede barrière. Goed filteren, de pomp laten draaien en vuil uit het bassin halen blijft daarbij gewoon nodig.
Het verschil is kleiner dan vaak gedacht: een zoutwaterzwembad maakt zijn eigen chloor via elektrolyse. Zoutwater voelt iets zachter aan en u hoeft minder met chloorproducten te werken, maar er ontstaan dezelfde chlooramines en zout kan metalen onderdelen en natuursteen aantasten. Wilt u echt geen chloor in het water, dan is geen van beide de oplossing.
Nee. Hydrolyse is een vorm van elektrolyse die met minder zout in het water werkt, maar de cel maakt nog altijd chloor. Het zoutgehalte is lager, het werkingsprincipe blijft hetzelfde.
Slecht behandeld water kan ziektekiemen bevatten, met of zonder chloor. Daarom legt VLAREM II voor openbare zwembaden in Vlaanderen bacteriologische normen vast. In Origin Aqua-zwembaden is over vele jaren van routinematige metingen geen E. coli aangetroffen, minstens 100 keer onder de Europese grens voor ‘uitstekend’ zwemwater.
Met een ecologisch zwembad bedoelt men meestal een zwembad dat zonder chloor biologisch gezuiverd wordt, zoals een zwemvijver, een biopool of een zwembad met een biologische filter. Een zwemvijver gebruikt daarvoor een plantenzone; Mineral+Biome® doet het met bacteriën in een filter in het technisch lokaal en een UV-stap.
In Vlaanderen kent VLAREM II naast gewone zwembaden een aparte categorie natuurlijke zwembaden, met eigen normen en een ecologisch zuiveringssysteem met plantenfilter. Een openbaar zwembad dat met chloor ontsmet, moet tussen 0,5 en 1,5 mg/l vrij beschikbaar chloor bevatten als het overdekt is, en tussen 0,5 en 3 mg/l in openlucht. Een zwembad bij een privéwoning dat niet voor het publiek openstaat, valt buiten die regels, en ook in Brussel gelden de zwembadvoorwaarden niet voor installaties voor uitsluitend huiselijk gebruik.
Bij nieuwbouw zit het verschil in de waterbehandeling, niet in het bassin zelf, dus de bouwkosten liggen in dezelfde orde als bij een goed uitgevoerd gewoon zwembad. Bij een bestaand zwembad wordt Mineral+Biome® in 1 tot 2 dagen geplaatst, zonder nieuwe leidingen en zonder bouwwerk aan het bassin. Voor een offerte op maat kunt u het best contact met ons opnemen.
Waar andere systemen het chloorgebruik verlagen, werkt Mineral+Biome® zonder chloor. Het water voelt zacht aan, ruikt niet naar zwembad en blijft helder zonder dat er desinfectiemiddelen bij moeten. Het energie- en waterverbruik ligt 50 tot 70 % lager dan bij chloor of zout.
Het systeem werkt in verwarmde zwembaden tot 30 °C, binnenzwembaden, swimspa’s en buitenzwembaden. In een bestaand zwembad is het in 1 tot 2 dagen geplaatst, zonder nieuwe leidingen. Het is sinds 2010 in gebruik, en ook Kate Winslet koos het voor haar eigen zwembad. Meer praktische vragen beantwoorden we op onze FAQ-pagina of via ons contactformulier.
Voor zwembadeigenaars en zwembadbouwers die verder willen dan chloor: vraag een gratis specificatie aan →
Over het woord ‘chemievrij’: daarmee bedoelen we geen chloor, zout of koper in het zwemwater. UV maakt deel uit van elk Mineral+Biome®-systeem. Tijdens het filteren worden automatisch sporen van een fosfaatbinder gebruikt, die bij het terugspoelen volledig worden verwijderd, en mineralen worden toegevoegd in sporenhoeveelheden. Lees onze volledige definitie.